Ιστορική Αναδρομή: Οι πρώτες επαναστατικές κινήσεις στην περιοχή των Τρικάλων και του Ασπροποτάμου

“Οι πρώτες επαναστατικές κινήσεις στην περιοχή των Τρικάλων και του Ασπροποτάμου”

???????????????????????? Διότι, δεν πρέπει να λησμονούμε την ιστορία του τόπου μας ! ????????????????????????

Λίγες μέρες μετά την επιστροφή του από τα επαναστατημένα χωριά του Βλαχοτζουμέρκου (Συρράκο, Καλαρύτες), στις 5 Ιουλίου του 1821, ο Νικόλαος Στορνάρης, ως επίσημος στρατιωτικός ηγέτης της περιοχής του Ασπροποτάμου, κήρυξε την έναρξη του πολέμου κατά της οθωμανικής διοίκησης μέσα στο πλαίσιο του Αγώνα για την Ελληνική Ανεξαρτησία.

Συμπαραστάτες του στον ξεσηκωμό των κοινοτήτων του Ασπροποτάμου ήταν οι καπετάνιοι Νάσος Μάνταλος, Γρηγόρης Λιακατάς και ο Χριστόδουλος Χατζηπέτρος.

Νικόλαος Στουρνάρης Ο Νικόλαος Στουρνάρας (μετέπειτα Στουρνάρης) (1778-1826), ήταν οπλαρχηγός, αγωνιστής της Επανάστασης του 1821, με καταγωγή από τα Στουρναραίϊκα Τρικάλων. Το αρματολίκι του ήταν στην περιοχή του Ασπροποτάμου και σε όλη τη διάρκεια της περιόδου του Αλή Πασά ήταν ονομαστό κέντρο ένοπλων σωμάτων.

Η πρώτη τους επαναστατική ενέργεια ήταν η εξόντωση 70 Τούρκων στρατιωτών, οι οποίοι βρέθηκαν τυχαία στα χωριά του Ασπροποτάμου.

Η πράξη όμως αυτή εξέθεσε όλους τους Ασπροποταμίτες στις επίσημες αρχές των Τρικάλων. Συγκεντρώνοντας στη συνέχεια 3000 περίπου ενόπλους, οι επαναστάτες αποφάσισαν να κινηθούν για την κατάληψη της πόλης των Τρικάλων.

Η εξέγερση επεκτάθηκε γρήγορα τις επόμενες εβδομάδες σε όλο τον Ασπροποτάμου.

Οι πρώτες στρατιωτικές επιτυχίες καταγράφηκαν με την απόκτηση του στρατιωτικού ελέγχου στις δύο κύριες εισόδους της επαρχίας, στην Πύλη και στην Καστανιά, στόχοι που αρχικά έδειχναν πολύ δύσκολοι.

Γρηγόρης Λιακατάς: Ο λεοντόκαρδος οπλαρχηγός που έγινε σύμβολο ηρωϊσμού στο Αιτωλικό. Ανάμεσα στους νεκρούς της μάχης του Ντολμά, στις 28 Φεβρουαρίου 1826, ήταν και ο οπλαρχηγός Γρηγόρης Λιακατάς που με 300 άντρες προσπάθησε να εμποδίσει την τουρκική εισβολή του Αιτωλικού.Ο Γρηγόρης Λιακατάς γεννήθηκε γύρω το 1799 κατά άλλους στον Ασπροπόταμο και κατά άλλους στο Ξηρόμερο. Ήταν ο μεγάλος γιος του Θύμιου Λιακατά και τα αδέρφια του ήταν ο Μήτρος, ο Σωτήρης, ο Κώστας και η πολυτραγουδισμένη για την ομορφιά της Δέσπω που με την βία την πήρε ο Αλή Πασάς στο χαρέμι του.

Αμέσως οι Έλληνες ετοιμάστηκαν να επιτεθούν εναντίον της τουρκικής δύναμης των Τρικάλων. Οι προ μηνών συνεννοήσεις μεταξύ των Ελλήνων πολιτικών και στρατιωτικών αρχηγών προέβλεπαν ότι όταν οι Έλληνες του Ασπροποτάμου ήταν έτοιμοι να προσβάλουν τους Τούρκους στα Τρίκαλα, θα δέχονταν και την υποστήριξη των Ελλήνων των Αγράφων.

Όμως, η εξέγερση στα Άγραφα είχε κατασταλεί αμέσως από τον Δράμαλη.

Έτσι, ο συνεργαζόμενος πλέον με τους Τούρκους οπλαρχηγός των Αγράφων Γάτσος, όχι μόνο δεν συνέδραμε στην υπό τον Στορνάρη επιχείρηση κατά των Τρικάλων αλλά ετοιμάστηκε να του επιτεθεί από τα νώτα του.

Ήταν προφανές ότι οι εξελίξεις όπως διαμορφώθηκαν μέσα σε ένα μόνο μήνα, καθιστούσαν το εγχείρημα του επαναστατικού κινήματος στον Ασπροπόταμο στρατιωτικά ανέφικτο.

Όταν δε οι Τούρκοι ανέλαβαν την επιθετική πρωτοβουλία προσβάλλοντας τις δυνάμεις του Λιακατά στον Κλεινοβό, του Χατζηπέτρου στον Πρόδρομο και του Στορνάρη στην Πύλη, η τύχη της επανάστασης είχε κριθεί.

Χριστόδουλος Χατζηπέτρος (Νεραϊδοχώρι Τρικάλων, 10 Μαΐου 1799 – Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 1869). Εξ ού και το Νεραϊδοχώρι ονομάζεται και Χατζηπέτριο. . Γεννήθηκε στο Βετερνίκο (Νεραϊδοχώρι) της Πύλης του Νομού Τρικάλων το 1799. Η καταγωγή του ήταν από την ιστορική οικογένεια Χατζηπέτρου του Ασπροπόταμου. Αναφέρεται ότι η οικογένειά του ανήκε σε δίγλωσσο πληθυσμό που εκτός από την Ελληνική μιλούσαν και την Βλαχική. Πατέρας του ήταν ο βαθύπλουτος Γεώργιος Χατζηπέτρος. Τον έστειλε στις Σέρρες για να μάθει γράμματα αλλά αυτός διέκοψε τα μαθήματα και πήγε στην Βιέννη. Εκεί συνάντησε τον Ναπολέοντα στον οποίο με συγκίνηση του περιέγραψε τα δεινοπαθήματα που υπέφερε η πατρίδα του και του ζήτησε την βοήθεια των δυνάμεών του.

Αρχικά οι εισβολείς αναχαιτίστηκαν από τους Έλληνες αλλά στις 29 Ιουλίου, δεχόμενοι τις ενισχύσεις των Αλβανών από το Συρράκο και τους Καλαρρύτες και 2.000 συμπατριωτών τους από τις στρατιωτικές μονάδες των Τρικάλων, έκαμψαν την αντίσταση του Στορνάρη.

Ο ηγέτης της Επανάστασης του Ασπροποτάμου πολέμησε γενναία επί μία ημέρα στην Πύλη αλλά αναγκάστηκε να υποχωρήσει στα ορεινά κρησφύγετα της περιοχής του και έπειτα να συνθηκολογήσει έναντι καταβολής φόρου υποτέλειας στην οθωμανική διοίκηση.

Στις αρχές του Αυγούστου του 1821 η Επανάσταση στον Ασπροπόταμο είχε σβήσει…

[Τα στοιχεία αντλήθηκαν από το βιβλίο “Ο Νικόλαος Στορνάργς και το Αρματολίκι του Ασπροποτάμου”, του καθηγητού κου Βασ. Γ. Πανάγου]

Οι φωτογραφίες από την Wikipedia